مقدمه

نماز ستون دین مبین اسلام و بلکه همه ادیان الهی است و دارای آثار و نتایج

واقعی و مهم در زندگی فردی و اجتماعی انسان است . انسان‌های برگزیده، و

پاکان روزگار نوعاً سرآمدان عرصه نماز و ارتباط با پروردگار هستند. بر اساس

برخی از آیات قرآن کریم و روایات معصومین علیهم السلام ،دینداری واقعی و

اقامه نماز توأم با یکدیگر است و در حکومت جهانی حضرت ولی عصر علیه

السلام نیز اقامه نماز در رأس برنامه‌های آن حضرت قرار دارد.

در آن دوران دین خالص، برنامه اصلی زندگی بشر قرار خواهد گرفت و جامعه

بشری سعادت خود را با اجرای دین تأمین خواهد کرد. دین و برنامه سعادتی که

بنا به فرموده پیامبر گرامی اسلام صلی الله علیه و آله ستون آن نماز است.1  دینی

که مهدی علیه السلام آن را پیراسته از هرگونه بدعت و انحراف زنده کرده و با

یکی از جلوه های ویژه در قیام نورانی سید و سالار شهیدان حضرت امام حسین

علیه السلام ، اقامه نماز عاشقانه به درگاه خداوند یکتا است. نماز در قیام آخرین

حجت الهی حضرت مهدی عجل الله تعالی فرجه نیز به شکل خاصی جلوه گری می کند .
از همین رو شایسته است نگاهی گذرا به سیمای نماز در آینه قرآن و سیره و

کلمات این دو امام معصوم علیهما السلام داشته باشیم:


الف. سیمای نماز در آینه قرآن

نماز و نیایش در آینه قرآن جایگاه بلند و پرفرازی دارد، در قرآن کریم:

1. نماز واقعی ـ نه سوداگرانه و سلطه جویانه و ابزاری ـ را یاد خدا اعلام

می‌کند؛ «أَقِمْ الصَّلَاةَ لِذِکْرِی».2

2. به انجام شایسته آن فرمان می‌دهد؛ «یَا بُنَیَّ أَقِمْ الصَّلَاةَ».3

3. آن را بازدارنده از گناهان و زشتیها عنوان می‌دهد؛ «وَأَقِمْ الصَّلَاةَ إِنَّ الصَّلَاةَ

تَنْهَى عَنْ الْفَحْشَاءِ وَالْمُنْکَرِ».4

4. هدف ابراهیم خلیل پدر توحید گرایان و روش پرستش خاندان او می‌نگرد؛

«رَبَّنَا لِیُقِیمُوا الصَّلَاةَ...».5

5. از زبان مسیح، آن را سفارش خدا می‌داند؛ «... وَأَوْصَانِی بِالصَّلَاةِ وَالزَّکَاةِ مَا دُمْتُ حَیًّا ».6

6. نماز و فرهنگ عادلانه نماز و راه و رسم مترقی آن را نشانه جامعه شایسته

اعلام می‌کند؛ «... وَالَّذِینَ اسْتَجَابُوا لِرَبِّهِمْ وَأَقَامُوا الصَّلَاةَ وَأَمْرُهُمْ شُورَى بَیْنَهُمْ...».7

7. آموزش نماز و یادآوری و فرمان به آن را برای خانواده و جامعه لازم

می‌شمارد و آن را راه خودسازی و نشان خشنودی خدا می‌نگرد؛ «وَکَانَ یَأْمُرُ أَهْلَهُ بِالصَّلَاةِ وَالزَّکَاةِ».8

8. شیطان رانده شده را بازدارنده از نماز و نیایش معرفی می‌کند؛ «إِنَّمَا یُرِیدُ

الشَّیْطَانُ أَنْ یُوقِعَ بَیْنَکُمْ الْعَدَاوَةَ وَالْبَغْضَاءَ فِی الْخَمْرِ وَالْمَیْسِرِ وَیَصُدَّکُمْ عَنْ ذِکْرِ اللَّهِ

وَعَنْ الصَّلَاةِ فَهَلْ أَنْتُمْ مُنتَهُونَ».9

9. نماز و نیایش با خدا را از نشانه‌های یاران پیامبر و رهروان راه او

می‌شمارد؛ «مُحَمَّدٌ رَسُولُ اللَّهِ وَالَّذِینَ مَعَهُ أَشِدَّاءُ عَلَى الْکُفَّارِ رُحَمَاءُ بَیْنَهُمْ تَرَاهُمْ رُکَّعًا سُجَّدًا».10

10. برپایی راستین نماز و فرهنگ و راه و رسم آن را در جامعه، نشان و وظیفه

مدیریت درست اندیش می‌خواند؛ «الَّذِینَ إِنْ مَکَّنَّاهُمْ فِی الْأَرْضِ أَقَامُوا الصَّلَاةَ وَآتَوُا الزَّکَاةَ».11

ب. سیمای نماز در قیام امام حسین علیه السلام

یکی از درس‌های آموزنده نهضت سالار شهیدان حضرت ابا عبد الله الحسین علیه

السلام مهلت خواهی ایشان در عصر روز تاسوعا برای برپایی نماز و استغفار و

تلاوت آیات کتاب خداست.12

     "آن شب: (شب عاشورا) حسین و یارانش تا صبح ناله میکردند و مناجات

مینمودند و زمزمه ناله‏شان همچون آواى بال زنبور عسل شنیده میشد ، پاره‏اى در

رکوع و بعضى در سجده و جمعى ایستاده و عدّه‏اى نشسته مشغول عبادت بودند ؛

آن شب سى و دو نفر از سربازان عمر سعد که گذارشان بخیمه‏هاى حسین افتاد

(بآن حضرت ملحق شدند) آرى رفتار حسین علیه السّلام این چنین بود: نماز بسیار

میخواند و داراى صفات کامله بود.

ابن عبد ربّه در جزء چهارم از کتاب العقد گوید: بعلىّ بن الحسین عرض شد چرا

پدر تو اولاد کمتر داشت؟ فرمود همین قدر که داشت‏ شگفت آور بود زیرا پدرم

در هر شبانه روزى هزار رکعت نماز میگذارد کى براى آمیزش با زنان فراغت داشت؟" 13
همچنین نماز ظهر خونین عاشورا برای همیشه در خاطر تاریخ مانده است و یکی

از شهدای کربلا هنگامی به شهادت رسید که از امام حسین علیه السلام محافظت

می‌کرد تا آن أسوه نمازگزاران نماز بخواند.14 اینک باید از خود سوال کنیم که به

راستی اگر سپاه عمر سعد علیه اللعنه هم در ظهر عاشورا اول وقت به نماز

ایستاده بودند آیا باز هم امام حسین علیه السلام و یارانشان تیر باران می شدند؟

امام علیه السلام و یاران با وفای ایشان نماز ظهر عاشورا را اول وقت ، به

جماعت ، و آشکارا در مقابل دید همگان اقامه فرمودند. این درسی است که

اهمیت نماز را بیان می‌کند و غفلت از آن هرگز روا نیست.

ج . سیمای نماز در حکومت امام مهدی علیه السلام

حکومت جهانی حضرت ولی عصر عجل الله تعالی فرجه الشریف عالی‌ترین

حکومت دینی است که وعده آن به مؤمنان صالح داده شده است.

بنابر آیه شریفه «الَّذِینَ إِنْ مَکَّنَّاهُمْ فِی الْأَرْضِ أَقَامُوا الصَّلَاةَ وَآتَوُا الزَّکَاةَ وَأَمَرُوا

بِالْمَعْرُوفِ وَنَهَوْا عَنْ الْمُنْکَرِ وَلِلَّهِ عَاقِبَةُ الْأُمُورِ»15  که نخستین ویژگی حکومت

مومنان و بندگان صالح خدا را اقامه نماز معرفی می‌کند، یقیناً اقامه نماز در رأس

برنامه‌های حضرت ولی عصر عجل الله تعالی فرجه الشریف برای برپایی یک

حکومت عدالت پیشه و مهر گستر است . این مطلبی است که روایات اهل بیت

علیهم السلام نیز صراحتاً آن را بیان می‌دارند. امام باقر علیه السلام درباره این آیه

شریفه می‌فرمایند: «فهذه لآل محمد الی آخر الأئمه و المهدی و أصحابه یملّکهم الله

مشارق الأرض و مغاربها و یظهر الدین و یمیت الله به و بأصحابه البدع و الباطل

کما أمات الشقاة الحق حتی لایری اثر الظلم».16

باید توجه داشت که مکنّا از ماده تمکین به معنای فراهم ساختن وسایل و ابزار کار

است اعم از آلات و ادوات لازم یا علم و آگاهی کافی و توان و نیروی جسمی و

فکری؛ معروف به معنای کارهای خوب و حق است و منکر به معنی زشت و

باطل؛ چرا که اولی برای هر انسان پاک سرشتی شناخته شده و دومی ناشناس

است و به تعبیر دیگر اولی هماهنگ با فطرت انسانی است و دومی ناهماهنگ».17

 روزی که چنین افراد مؤمن و شایسته‌ای حاکمان جهان شوند و به پیروزی برسند

روز سعادت بشریت خواهد بود.آن‌ها هرگز پس از پیروزی همچون خودکامگان و

جباران به عیش و نوش و لهو و لعب نمی‌پردازند و در غرور و مستی فرو

نمی‌روند. بلکه پیروزی‌ها و موفقیت‌ها را نردبانی برای ساختن خویش و جامعه

قرار می‌دهند. آنان پس از قدرت یافتن تبدیل به یک طاغوت جدید نمی‌شوند؛

ارتباطشان با خدا محکم است واز خلق او غافل نیستند ، چرا که نماز سنبل پیوند با

خالق است و زکات رمزی برای پیوند با خلق و امر به معروف و نهی از منکر،

پایه‌های اساسی ساختن یک جامعه سالم محسوب می‌شود و همین چهار صفت برای

معرفی این افراد کافی است و در سایه آن عبادات و اعمال صالح و ویژگی‌های

یک جامعه با ایمان و پیشرفته فراهم است. حال آن که حکومت‌های ناصالح به نماز

مردم و ارتباط آنان با خداوند و داشتن یک زندگی معنوی کاری ندارند، مردم نماز

بخوانند یا نخوانند برای آنان اهمیتی ندارد. نمونه اینگونه حکومتهای ناصالح

حکومت معاویه است که وقتی با مردم صحبت می‌کند می‌گوید من کاری به نماز

شما ندارم، کاری به روزه شما ندارم. او به ظاهر ادعای اسلام و مسلمانی دارد و

در مملکت اسلامی خود را والی مردم می‌داند ، ولی صریحاً به مردم می‌گوید

کاری به عبادت شما ندارم و این بر خلاف حکومت شایسته پیامبر صلی الله علیه و

آله و حکومت عدالت گستر امیرالمؤمنین علیه السلام و حکومت توحیدی حضرت

ولی عصر عجل الله فرجه است ، که اقامه نماز و سفارش به آن در رأس برنامه‌ها قرار دارد.
نماز آن حضرت در عصر ظهور به گونه‌ای خواهد بود که عیسی مسیح پیامبر

اولوالعزم الهی در کنار آن حضرت به ایشان اقتدا خواهد کرد. پیامبر گرامی

اسلام صلی الله علیه و آله می‌فرمایند: «ان مهدی هذه الامة الذی یصلی خلفه

عیسی منّا»18:  همانا مهدی این امت که عیسی بن مریم پشت سر او به نماز می‌ایستد از ماست.
 در نگاه بلند و ملکوتی آن حضرت علیه السلام هیچ سلاحی مانند نماز در مبارزه

با شیطان موثر نیست؛ آن حضرت در ضمن پاسخ به مسائلی که ابوالحسین محمد

بن جعفر اسدی توسط جناب ابوجعفر محمد بن عثمان عمری از ایشان پرسیده بود

می‌فرمایند: «فما أرغم أنف الشیطان شیء مثل الصلاة فصلّها و ارغم أنف الشیطان»؛19 
نماز حضرت از زیبا‌ترین حالات آن بزرگوار است چنان که در زیارت ایشان بر

نماز و قنوت و رکوع و سجود و تهلیل و تکبیر آن حضرت سلام می‌فرستیم.20

مسجد خانه خدا و برترین محل برای برپایی نماز است . ظهور آن امام خوبیها از

مسجد الحرام ، محل حکومت آن حضرت مسجد کوفه21  و مسکن ایشان مسجد سهله  است.22
 به امید آن که ما نیز از بهترین یاران آن حضرت و نمازگزاران همراه با ایشان

قرار گیریم، ان شاء الله.
والسلام .

-------------------------------------

  1. «الصلاة عماد الدین». بحار الأنوار (ط - بیروت)  ج‏74  ص: 78   باب 4 ما أوصى به رسول الله ص إلى أبی ذر رحمه الله .....  ص : 70
«الصَّلَاةُ عَمُودُ الدِّین‏». بحار الأنوار (ط - بیروت)       ج‏79       218       باب 1 فضل الصلاة و عقاب تارکها .....  ص : 188

 2 . سوره طه، آیه 14.
 3 . سوره لقمان، آیه17.
 4 . سوره عنکبوت، آیه 45.
  5. سوره ابراهیم، آیه37.
  6. سوره مریم، آیه 31.
 7 . سوره مریم، آیه 56.
  8. سوره مائده، آیه91.
  9. سوره فتح، آیه 29.
 10 . سوره حج، آیه41..
 11 . برگرفته از «زلال جاری نماز در آیینه قرآن و روایات» علی کرمی فریدنی، ص83 ـ 89.
  12. الإرشاد فی معرفة حجج الله على العباد ، ج‏2  ص:90 و91  فَجَاءَ الْعَبَّاسُ إِلَى الْحُسَیْنِ ع فَأَخْبَرَهُ بِمَا قَالَ الْقَوْمُ فَقَالَ ارْجِعْ إِلَیْهِمْ فَإِنِ اسْتَطَعْتَ أَنْ تُؤَخِّرَهُمْ إِلَى الْغُدْوَةِ وَ تَدْفَعَهُمْ‏ عَنَّا الْعَشِیَّةَ لَعَلَّنَا نُصَلِّی‏ لِرَبِّنَا اللَّیْلَةَ وَ نَدْعُوهُ وَ نَسْتَغْفِرُهُ فَهُوَ یَعْلَمُ أَنِّی قَدْ أُحِبُّ الصَّلَاةَ لَهُ وَ تِلَاوَةَ کِتَابِهِ وَ الدُّعَاءَ وَ الِاسْتِغْفَارَ.
  13. آهى سوزان بر مزار شهیدان (ترجمه اللهوف)، متن، ص: 94 و 95
 14 . بحار الأنوار (ط - بیروت) ، ج‏45  ص: 21  فقال الحسین ع لزهیر بن القین و سعید بن عبد الله تقدما أمامی حتى أصلی الظهر فتقدما أمامه فی نحو من نصف أصحابه حتى صلى بهم صلاة الخوف. و روی أن سعید بن عبد الله الحنفی تقدم أمام الحسین فاستهدف لهم یرمونه بالنبل کلما أخذ الحسین ع یمینا و شمالا قام بین یدیه فما زال یرمى به حتى سقط إلى الأرض و هو یقول اللهم العنهم لعن عاد و ثمود اللهم أبلغ نبیک السلام عنی و أبلغه ما لقیت من ألم الجراح فإنی أردت بذلک نصرة ذریة نبیک ثم مات رضوان الله علیه فوجد به ثلاثة عشر سهما سوى ما به من ضرب السیوف و طعن الرماح.
15 . سوره حج، آیه41.
 16 . کنز الدقائق و بحر الغوائب، ج10، ص110. این آیه درباره آل محمد تا آخرین امام آنان و حضرت مهدی و اصحاب اوست، خداوند آنان را مالک بر شرق و غرب زمین می‌گرداند و او دین را ظاهر کرده و خداوند بوسیله ایشان و اصحابش بدعت‌ها و نادرستی‌ها را از بین می‌برد همان گونه که طاغوت‌ها و ستمگران حق را از بین بردند، آن سان که دیگر اثری از ظلم باقی نماند.
 17 . برگرفته از تفسیر نمونه، ج14، ص117 ـ 118.
 18 . دلائل الإمامة (ط - الحدیثة) ،  ص: 443      
  19. عزیزی، عباس، نماز و عبادت امام زمان، ص72 به نقل از بحار الانوار، ج53، ص182. چیزی همانند نماز بینی شیطان را به خاک نمی‌مالد پس نماز بخوان و بینی شیطان را به خاک بمال.
  20. «السلام علیک حین تصلی و تقنت، السلام علیک حین ترکع و تسجد، السلام علیک حین تهلل و تکبّر». مفاتیح الجنان، زیارت حضرت صاحب الامر، آل یس.
  21. کمال الدین و تمام النعمة ، ج‏1  ص:331     
  . بحار الأنوار (ط - بیروت)  ،  ج‏53   ص: 11  قَالَ الْمُفَضَّلُ قُلْتُ یَا سَیِّدِی فَأَیْنَ تَکُونُ‏ دَارُ الْمَهْدِیِ‏ وَ مُجْتَمَعُ الْمُؤْمِنِینَ قَالَ دَارُ مُلْکِهِ الْکُوفَةُ وَ مَجْلِسُ حُکْمِهِ جَامِعُهَا... .   
  . الکافی (ط - الإسلامیة)   ج‏3   ص: 495   مُحَمَّدُ بْنُ یَحْیَى عَنْ عَلِیِّ بْنِ الْحَسَنِ بْنِ عَلِیٍ‏ عَنْ عُثْمَانَ عَنْ صَالِحِ بْنِ أَبِی الْأَسْوَدِ قَالَ قَالَ أَبُو عَبْدِ اللَّهِ ع‏ وَ ذَکَرَ مَسْجِدَ السَّهْلَةِ فَقَالَ أَمَا إِنَّهُ مَنْزِلُ صَاحِبِنَا إِذَا قَامَ بِأَهْلِهِ. 


سید احمد موسوی



تاريخ : ۱۳٩٢/۸/٢۳ | ۳:۱۸ ‎ب.ظ | نویسنده : | نظرات ()
  • قالب بلاگ اسکای | اس ام اس دون