بررسی تحلیلی تأثیرقیام عاشورا....

بررسی تحلیلی تأثیر قیام عاشورا و نهضت انتظار بر پیروزی و تداوم انقلاب اسلامی ایران



نبی مکرم اسلام صلی الله علیه وآله می فرمایند:

 «همانا من در میان شما دو امانت گرانبها بر جای می‌گذارم؛ کتاب خدا (قرآن

کریم) و اهل بیت...» در بخش دیگری از همین حدیث شریف، عدم گمراهی مردم

را مشروط بر پیروی ازثقلین (قرآن کریم و اهل بیت) نموده و فرموده‌اند: «...

اگر از آنها (ثقلین) پیروی کنید، پس از من هیچگاه گمراه و منحرف نخواهید شد.» 
بر اساس فرموده پیامبر (ص) یک رابطه ناگسستنی میان این دو وجود دارد و این

پیوند میان کتاب و عترت؛ بیانگر این حقیقت است که؛ «مهجوریت هر یک،

مهجودیت دیگری است» متأسفانه پس از رحلت پیامبر گرامی اسلام (ص)،

انحراف از دین خدا و انزوای اهل بیت،اصول و احکام الهی را متروک ساخت.


 و لذا هر چه این بنیان کج به جلو آمد، کجی‌ها و انحرافها نیز افزون شد و کار به

جایی رسید که واقعه عاشورا اتفاق افتاد و جامعه‌ای که در رأس آن پیامبر خدا

(ص) قرار داشت و درفاصله‌ای حکومت عدالت محور و ظلم ستیز حضرت علی

ع  بر آن حاکم بود، بعد از گذشت حدود پنجاه سال از وفات پیامبر (ص) و بیست

سال از شهادت امیرمؤمنان(ع)، شخصیتی مانند حسین بن علی ع  که پیامبر (ص)

در وصفش فرموده بود: «حسین منی و انا من حسین»آنگونه مظلومانه و غریبانه

اما در عین حال شجاعانه به شهادت رسیدامام حسین ع  در وصیتنامه خود

فرموده‌اند: «انما خرجت لطلب الاصلاح فی امه جدی، اریدان امر بالمعروف و

نهی عن المنکر و اسیره بسیره جدی و ابی علی بن ابی طالب...» ؛ «من برای

اصلاح امور جدم بپاخاستم، می‌خواهم امر به معروف و نهی از منکر نمایم و به

روش وسیره جد و پدرم عمل نمایم.»


 در همین راستا امر به معروف و نهی از منکر، روشی کارآمد برای اصلاح فرد

و جامعه می‌باشد.  و انقلاب اسلامی ایران و نهضت امام خمینی نیز ریشه در

نهضت حسینی دارد ودرک ماهیت واقعی انقلاب اسلامی ایران؛ مشروط به درک

آموزه‌ها و تعالیم اسلام و تشیع وخصوصاً عاشورا و نهضت حسینی و نهضت

انتظار می‌باشد و تداوم و بالندگی و رشد وپویایی و تکامل انقلاب اسلامی نیز

بستگی به پیروی از همین آموزه‌ها و تعالیم دارد.


و یکی از درسهای عاشورا، این است که شناخت و تشخیص صحیح حق و باطل؛

نیازمندبصیرت می‌باشد. امام حسین ع  نه تنها با یزید بلکه با جهل و گمراهی و

ظلالت مبارزه نمودهمانطور که در زیارت اربعین می‌خوانیم:

«و بذل مهجته فیک لیستنقذ عبادک من الجهاله و حیرة الضلالة»؛ (خدایا حسین

ع  خون خویش را در راه تو نثار کرد تا بندگان تو را از نادانی و حیرت و گمراهی نجات بخشد).


و بدین گونه سیره سید الشهداء، الگویی شد برای تلاش و جهاد در راه اقامه

حکومت دینی واجراء احکام الهی در صحنه جامعه .

یکی از نتایج قیام عاشورا، شکل گرفتن «فرهنگ عاشورا» و توجه بیشتر به

مفاهیم «جهاد» و «شهادت» و «مقاومت» و تبدیل این قیام با عظمت بعنوان یک

الگو برای شکل گیری دیگرنهضت های آزادی بخش و استقلال طلبانه مانند

انقلاب هند و یا انقلابهای اسلامی مانند انقلاب اسلامی ایران بوده است. عاشورا؛

تنها یک وضعیت تاریخی نیست، بلکه یک فرهنگ و مکتب و نهضتی است که

مرزهای زمان و مکان را پشت سر گذاشته و تبدیل به یک الگوی فراگیر

برای مبارزه با ظلم و فساد و طاغوت و استکبار شده است و این الگو برای

انقلاب اسلامی نیز مطرح بوده و امام خمینی (ره) از شروع مبارزات

همواره به این موضوع تأکید نمود،به راستی که: «اسلام؛ محمدی الحدوث و

حسینی البقاء است» و لذا امام حسین ع  قیام فرمودند تا دین خدا حفظ شود و در

همین راستا امام خمینی نیز می‌فرمودند: «حفظ اسلام در رأس تمام واجبات

است». و این چنین بود که انقلاب اسلامی ایران با الهام و الگوپذیری از قیام

عاشورا پیروز شد و مردمی که همواره آرزو داشتند که در زمره یاران امام

حسین ع  باشند با سلاح جهاد و شهادت، رژیم پهلوی را سرنگون کردند

 و البته برای تداوم انقلاب اسلامی نیز باید به عبرت های عاشورا توجه نمود و به

نقش خواص و آفاتی مانند: انحراف خواص و مبتلا شدن خواص جامعه به

دنیاطلبی و ثروت اندوزی وغفلت از یاد خدا و سوء استفاده از بیت‌المال و فساد و

حرام‌خواری و... که این آفات می‌تواند مانعی در مسیر رشد و پیشرفت و علاقه و

تعالی در جامعه باشد و لذا نهضت امام حسین ع  برخاسته از متن اسلام ناب

محمدی (ص) بود و علیه انحرافات شکل گرفت و توانست خط سرخ تشیع را در

تاریخ تداوم بخشد. حتی محققان و نظریه پردازان غربی نیز بر نقش آموزه‌های

تشیع و از جمله عاشورا در پیروزی انقلاب اسلامی اذعان دارند و بعنوان نمونه

از دیدگاه تدااسکاچیل: «مجموعه‌ای از عناصر فرهنگی ریشه‌دار در تاریخ

اسلام و تشیع و آموزه‌هایی مانند جهاد و شهادت و الگو و اسطوره بنیادین تشیع

یعنی قیام عاشورا و مراسم مذهبی مانند بزرگداشت عاشورا و همچنین شبکه

مساجد و نقش روحانیت به گونه‌ای هوشیارانه انقلاب اسلامی را بوجود

آوردند. »

از دیدگاه تشیع اعتقاد بر این است که حاکمیت از آن خداوند متعال بوده و هر

حکومتی ظالم وغاصب و فاقد مشروعیت است، مگر آنکه در راستای حاکمیت

الهی و به رهبری پیامبر (ص) و سپس امامان معصوم ع  و در عصر غیبت امام

معصوم ع ، به رهبری فقیه عادل و با تقوا و مدبر (جامع الشرائط) باشد. این

تفکر اهمیت زیادی برای نظریات و شرایط سیاسی دوران پس از غیبت داشته و

حکم مشروعیت اقتدار امام معصوم ع  را یافته که به عالمان شیعی که

دارای صفاتی مانند فقاهت و علم به دین و عدالت و تقوا و تدبیر هستند، منتقل

می‌شود مشروعیت حکومت، در راستای اراده و حاکمیت الهی، به پیامبر (ص) و

امامان معصوم ع  و فقیه جامع الشرایط اختصاص داشته و مقبولیت نظام سیاسی

به اراده  و نظر مردم بر می‌گردد و یکی از مهمترین وظایف شیعیان که در لسان

پیشوایان از آن به «افضل عبادتها» تعبیرشده است، انتظار ظهور آخرین امام

معصوم ع  بعنوان منجی موعود بود و لذا اعتقاد به ظهورمنجی موعود که خواهد

آمد و نظامی منطبق با احکام الهی مستقر خواهد ساخت، به روشن‌ترین وجه در

مذهب تشیع تجلی یافته و بر فرهنگ سیاسی تشیع و تحولات سیاسی و اجتماعی

مانند پیروزی و تداوم انقلاب اسلامی تأثیرگذار بوده است و در همین راستا در

عصر غیبت امام معصوم(ع) نیز در جهت تحقق این اهداف متعالی، به رهبری

فقیه جامع الشرایط؛ حکومت اسلامی برای اجرای احکام الهی تشکیل شده و مردم

نیز در راستای پذیرش ولایت الهی، خود را موظف به اطاعت و حمایت از ولی

فقیه می‌دانند وولایت فقیه در حقیقت در راستای ولایت امام معصوم ع ‌و پیامبر

(ص) و ولایت الهی بوده وحلقه اتصال میان قیام عاشورا و قیام منجی موعود

(عج) می‌باشد و به عبارت دیگر ظهور و قیام منجی موعود (عج) در تداوم و

تکمیل قیام حضرت سیدالشهداء و آخرین حلقه از حلقه‌های نبرد حق و باطل

می‌باشد که سراسر جهان را در بر خواهد گرفت؛ بنابراین شیعیان و مردم ایران

بعنوان منتظران عاشورایی در عین حال که نگاهی به گذشته و قیام عاشورا دارند

و از عبرتهای آن غفلت نمی‌ورزند؛ به آینده نیز امیدوارند و خود را به

آینده‌ای روشن پیوند می‌زنند؛ آینده‌ای که متعلق به مستضعفان و صالحان بوده و

همراه است با شکوفایی و تکامل جامعه در همه ابعاد فکری و فرهنگی و سیاسی

و اقتصادی و اجتماعی وتحقق کامل ایمان و عدالت و معنویت و بطور کلی تحقق

جامعه توحیدی و خدامحور؛ لذا «نگاه سرخ عاشورا» و «نگاه سبز انتظار» در

فرهنگ سیاسی تشیع و در همین راستا در پیروزی و تداوم انقلاب اسلامی نقش و

جایگاه ویژه‌ای داشته و به تعبیر محققان غربی:

«شیعیان به اسم امام حسین ع  قیام می‌کنند و به اسم امام زمان (عج) قیامشان را

حفظ می‌کنند»

و البته انقلاب اسلامی؛ در راستای نهضت بیداری اسلامی زمینه ساز تاثیرات و

تحولات گسترده‌ای در عرصه‌های داخلی و منطقه‌ای و بین‌المللی بوده، و از یک

سو رژیم طاغوت واستبدادی وابسته به ابرقدرتها را سرنگون ساخت و از سوی

دیگر است و قدرت معادلات استکبار را در جهان بهم ریخت و با آگاهی بخشی

در میان ملتهای آزادیخواه و حق طلب جهان؛ زمینه حرکتها و خیزشها و تحولات

سیاسی و اجتماعی مانند قیامهای مردمی درکشورهای منطقه مانند تونس و مصر

و لیبی و یمن را فراهم نمود و همچنین بطور غیرمستقیم بر اعتراضات مردمی

علیه سلطه نظام سرمایه‌داری تأثیرگذار بوده است و البته خداوند متعال

در قرآن کریم به مستضعفان و مؤمنان و صالحان وعده پیروزی فرموده است:

‌«و نرید ان نمن علی الذین استعضعفوا فی الارض و نجعلهم ائمه و نجعلهم

الوارثین» (سوره قصص، آیه 5) و همچنین می‌فرماید:‌ «ولقد کتبا فی الذبور من

بعد الذکر، ان الارض یرثهاعبادی الصالحون»؛ (سوره انبیاء، آیه 105).

بنابراین برای تداوم انقلاب اسلامی نیز باید این اصول و ارزشها و ماهیت مذهبی

و آموزه‌ها و تعالیم تشیع و از جمله نهضت عاشورای حسینی و نهضت انتظار

مهدوی همچنان باید بعنوان یک فرهنگ سازنده و پویا و اصلاح‌گر در جامعه حفظ

شد، و سال 1390 نیز که با تدبیر مقام معظم رهبری سال «جهاد اقتصادی» نام

گرفته است،فرصت مناسبی است تا بر اساس مسئولیت همگانی و مشارکت مردم

و مسئولان، با کار وتلاش و کوشش و جهد و جهاد؛ بر اساس تعالیم متعالی اسلام

به بهسازی ساختار اقتصادی واجتماعی در جهت افزایش کارآمدی و گسترش

عدالت و پیشرفت در همه ابعاد مادی و معنوی پرداخته شود، تا زمانیکه انقلاب

اسلامی ایران، به لطف الهی به انقلاب جهانی منجی موعود(عج)؛ قائم آل محمد

(ص) متصل گردد.

«انشاء ا...»


(اللهم عجل لولیک الفرج)


منابع:

  - حدیث ثقلین؛ به نقل از کتاب رهنمودهای جاودانه، سید محمد شفیعی، انتشارات مرکز مدیریت حوزه‌های علمیه خواهران، چاپ دوم، قم، 1384، ص 15.
  - وصیتنامه سیاسی- الهی امام خمینی (ره) مؤسسه تنظیم و نشر آثار امام خمینی(ره)، انتشارات عروج، تهران، چاپ هشتم، 1380، ص12
  - حمید پارسانیا، حدیث پیمانه، انتشارات معارف، قم، چاپ پنجم، 1380، ص 81.
  - حشمت ا... قنبری، بعثت بدوی وحی؛ از مدینه تا شام، انتشارات امیرکبیر، تهران، 1382، ص 15
  - محمد جواد صاحبی؛ اندیشه اصلاحی در نهضتهای اسلامی- انتشارات دفتر تبلیغات اسلامی، چاپ سوم، 13 ع 6، ص 19.
  - محمد اسحاق مسعودی، اصلاحات و امر به معروف و نهی از منکر، انتشارات استاد احیاء امر به معروف و نهی از منکر، تهران، 1383، ص 109
  - مفاتیح الجنان؛ شیخ عباس قمی، انتشارات پیری، تهران، چاپ اول، 13 ع 9، ص 249.
  - محمد تقی مصباح یزدی، آذرخشی دیگر از آسمان کربلا، انتشارات مؤسسه امام خمینی (ره)، قم، چاپ اول، 1381، ص 8 ع

  - علی اصغر رضوانی، اهل بیت از دیدگاه اهل سنت، انتشارات مسجد جمکران، قم، چاپ سوم، 1385، ص 42
  - علی ملکی و مرتضی علویان، امام خمینی (ره) (زندگی، اندیشه و وصایا) انتشارات به باوران، تهران 1383، ص 182
  - محمد محمدی اشتهاردی، رابطه ایران با اسلام و تشیع، انتشاراتی برهان، تهران، چاپ اول، 13 ع  ع ، ص 285
  - مصطفی ملکوتیان و جمعی از نویسندگان، انقلاب اسلامی ایران، انتشارات معارف، قم، چاپ چهاردهم، 1384، ص 36.
  - عبدا... هنری لطیف پور، فرهنگ سیاسی شیعه و انقلاب اسلامی، انتشارات مرکز اسناد انقلاب اسلامی، تهران، چاپ دوم، 1380، ص  ع 5

  - به نقل از سایت موعود: www.mouood.org

[ ۱۳٩٢/۸/۱۱ ] [ ٦:٥٧ ‎ب.ظ ] [ طلبه ]
  • قالب بلاگ اسکای | اس ام اس دون